त्यसपछि उनले मेरो हात समाईन भने अर्की महिलाले खुट्टा

रोचक

महिलाको यो’ नि छे’द’न गर्ने एक निर्दयी संस्कारलाई कानूनी रुपमा प्रतिबन्ध लगाइएपनि अझै पनि विश्वका कतिपय देशहरुमा यो प्रचलन कायमै रहेको छ । भारतको एउटा सानो बोहरा मुस्लिम समुदायमा यो कु’प्र’था अझै पनि विद्यमान छ ।

बोहरा समुदायका महिलाहरुले स्वास्थ्यसँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने यस कुसस्कारलाई हटाउन विभिन्न अभियान चालेका छन, तथापी यस कुप्रथामा कुनै कमि आएको छैन् । जसका कारण अधिकांश महिला स्वास्थ्यमा ग’म्भीर समस्या उत्पन्न भएको छ ।

मासुमा रानालभी सात वर्षकी हुँदा उनकी हजुरअमाले आइसक्रिम र चकलेट किनिदिने प्रलोभन देखाएर घर बाहिर लैजान्छिन् । चकलेट खाने भन्दा उनीमा गदगद हुन्छिन् । ‘म निकै खुसी थिए । तसर्थ उनीसँगै म हिडें,’ उनी स्मरण गर्छिन् ।,,,भिडियो हेर्न तल क्लिक गर्नुहोला,,,

‘हजुरआमाले मलाई एउटा पुरानो र जी’र्ण भवनमा पु¥याएपछि भने मेरो मनमा चिसो पस्यो । त्यसपछि उनले मलाई एउटा कोठामा लगिन् । मलाई भु’इँमा ओ’छ्याइएको एउटा कार्पेटमा बस्न लगाइयो । तत्कालै मेरो पा’इन्ट खो’लियो,’ सो घटनाबारे उनी बे’लिबिस्तार लगाउछिन्, ‘उनले मेरो हात समाईन भने अर्की महिलाले खुट्टा । त्यपछि उनीहरुले मेरो यो’ नी त’न्का’एर केही चिज ‘का’टे ।

मलाई ख’पिनस’क्नु पि’डा भयो । ड’रले चि’च्चा’ए । त्यसपछि उनीहरुले काटेको ठाँउमा केही का’लो पाउडर छ’र्किदि’ए । पा’इन्ट ल’गाइदिए र हजुआमाले मलाई घर लगिन् । ’

यो घटना ठीक ४० वर्ष अगाडिको हो । सो घटना सम्झेर रानालभी झै पनि दु’खित र ल’ज्जाबो’ध हुन्छिन् । यसै महिना उनीलगायत अन्य पी’डित महिला महिलाको गु’प्तां’ग छे’द’न (फि’मे’ल जे’निटि’य म’ल्टि’ले’स’न अ’र्थात ए’म’एम’जी) बिरुद्ध अभियानमा संलग्न भएकी छिन् ।

चिकित्सकीय कारण छैन

एफएमजी अन्र्तगत महिलाको यौ ‘न अं’गला’ई आशिक वा पूर्ण रुपमा छे’द’न गरिन्छ ।’ का”ट्नु’को कुनै चिकित्सकीय कारण छैन् । रानालभीका अनुसार यो संस्कार पूर्ण रुपमा पितृसतात्मक सोचमा आधारित छ । यो नि’च्छेद ग’रेपछि महिलाको यौ’ ‘न श’क्ति’ घ’ट्ने र बा’हिर के’टासँग ब’रा’लिं’दै न’हि’ड्ने तथा आफ्नो श्रीमानसँग मात्र भक्त भइन्छ भन्ने विश्वासमा यो कुसस्कारले जरा गा’डेको उनको भनाई छ ।

‘महिलाको यौ’ ‘न इ’च्छा नियन्त्रण गर्नु र उनलाई यौ ‘न कार्यमा कम आनन्ददायी बनाउनु यसको मुख्य उदेश्य हो,’ उनी भन्छिन् । कुनैबेला अफ्रिका र मध्येपूर्वका विभिन्न देशहरुमा एफएमजी गरिन्थ्यो । तर, भारत, पाकिस्तान, श्रीलंकामा भने यसलाई निकै गो ‘प्य रुपमा राखियो । यो प्रथा इन्डोनेसियामा अझै पनि विद्यमान रहेको बताइन्छ ।,,,भिडियो हेर्न तल क्लिक गर्नुहोला,,,

यमनको एउटा सिया समूह बोहरा १६ औ शताव्दीतिर भारतमा आएको थियो । उनीहरुले अहिले गुज्रात र महाराष्ट्रमा बसोबास गर्छन् । करिब १० लाख जनसंख्या भएको यो समुदाय आफैमा समुन्नत छ । तापनी उनीहरु यो कु’रु’ती र कु’प्रथा’बाट माथि उठ्न सकेका छैनन् । जसका कारण यो समुदायका अधिकांश व्यक्ति शा’री’रि’क र मा’नसि’क रुपमा अ’स्वस्थ हुन थालेका छन् ।

राष्ट्रसंघको संकल्प प्रस्ताब

सन् २०१२ को डिसेम्बरमा राष्ट्रसंघको साधारण सभाले एफजीएमलाई निर्मूल गर्ने एउटा संकल्प प्रस्ताव पारित गरेको थियो । स्थानीय भाषामा यसलाई खाट्ना वा यो निच्छेद बताइन्छ । ‘एफजीएम अझै भित्र भित्रै गो ‘प्य’ रुपमा गरिन्छ,’ चेन्ज डट ओराजी की प्रिती हरमानले बीबीसीलाई भनिन् । ‘पहिलो पटक भारतका महिलाहरुले एफजीएमकाबिरुद्धमा बोलेका छन् । सन्देश स्पष्ट छ–एफजीएमलाई प्रतिबन्ध लगाउनुपर्छ । ’ उनले भनिन् ।

कला इतिहासकार हाबिबा इनसाफ तथा सो समुदायकी सदस्य भन्छिन्, ‘यो प्रथा अझै पनि कोरियामा विद्यमान छ । हाम्रो समुदायका कोही पनि मानिसले यसको बारेमा नबोलेकोले यो नि’च्छेदको कुप्रथा कायमै देखिन्छ,’ उनले भनिन् । ‘क्लिनिकल्ली निपूर्ण व्यक्तिले यो कार्य नगर्ने हुँदा विभिन्न समस्या आउने गरेका छ । ए’फजी’एम गर्दा गर्र्दै कतिपय बालिकाको मृ’त्यु समेत भएको छ,’ इन्साफले भनिन् ।

ए’फजी’एमले दीर्धकालिन अशर गर्ने बताइन्छ । यसले म’नोवैज्ञानिक र यौ’न’को दृ’ष्टिले समेत हा’नी गर्ने विज्ञहरु बताउछन् ।,,,भिडियो हेर्न तल क्लिक गर्नुहोला,,,

‘क्लिनिकल्ली निपूर्ण व्यक्तिले यो कार्य नगर्ने हुँदा विभिन्न समस्या आउने गरेका छ । एफजीएम गर्दा गर्र्दै कतिपय बालिकाको मृ’त्यु समेत भएको छ,’ इन्साफले भनिन् । केही वर्ष अगाडि बोहराको उच्च धार्मिक नेता साइड्ना मोहमद बुरहनुद्दिनलाई एफजीएम प्रतिबन्ध गर्न आग्रह गरेका थिए । तर, सो लिखित आग्रहलाई ड’स्टबिनमा फा’लिएको उनी बताउँछिन् । ‘महिलाले हाम्रो धर्मलाई विना तर्क पालना गर्नपर्छ,’ सो समुदायका प्रवक्ता भन्छन् ।

कसरी गरिन्छ यो’ निछे’द’न ?

यो’नी’छे’द’न विधि विभिन्न जातीय समूहहरुबीच फरक फरक हुन्छ । जस्तैः यो’नी’को भं’गा’कु’र प’त्र र मु’न्ड’ला’ई ह’टाइ’न्छ भने कुनै समुदायले ‘यो”नी मु’खको भि’त्रि भो’ग’स्ठ (ले’बि’या) लाई हटाउछन् ।

मु’त्र नि’कास हुन र ‘मासिक ध’र्मको समयमा अ’बरोध नहोस भनेर सानो द्वा’र राखिएको हुन्छ । स’ह’बा’स र ब’च्चा ज’न्माउँदा यो’ ‘नी आफै खुल्ने बताइन्छ । यस पक्रियाले यो’ ‘नीमा सं”क्र’मण, दी’र्घका’लिन ‘पी”डा’ र बच्चा ज’न्माउदा समस्या हुने बताइन्छ । चिकित्सा विज्ञानमा अहिलेसम्म यसको कुनै फाइदा उल्लेख गरिएको छै्न

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *